Strona główna » Mity na temat skutecznego wyznaczania celów.

Mity na temat skutecznego wyznaczania celów.

Jeżeli zastanawiasz się, jak skutecznie wyznaczać cele, zapomnij wszystko, czego do tej pory nauczyłeś się na ten temat. Przeczytaj uważnie i z otwartym umysłem ten artykuł. Przedstawiam tu podstawy, pierwsze i niezbędne kroki, na drodze do skutecznego wyznaczania celów.

Jeżeli myślimy o psychologii w kontekście rozwoju osobistego i coachingu, temat wyznaczania celów będzie dla nas szalenie istotny. Dobre wyznaczenie celów, pomoże nam w odpowiedzieć na dwa kluczowe pytania, które każdy z nas powinien sobie zadać. Pierwsze pytanie dotyczy tego, jakie są moje największe marzenia i pragnienia? A drugie, jak spełnić te marzenia? Wyznaczanie celów jest najszybszą drogą do tego, aby zobaczyć skutki własnych działań.

Ten artykuł podzieliłem na dwie części, w których pokażę jak wyznaczać cele na poziomie podstawowym i zaawansowanym. Jeżeli do tej pory nie wyznaczaliście celów w ten sposób, poziom podstawowy w zupełności Wam wystarczy. Z wyznaczaniem celów jest trochę jak z jazdą na rowerze, trochę trzeba pojeździć z bocznymi kółkami, aby się wprawić. Kiedy już się wprawisz, zdobędziesz doświadczenie, będziesz mógł zdjąć boczne kółka i ruszyć już swobodnie naprzód. Jednak nie rób tego zbyt szybko. Nie lubimy szybkich zmian, męczą nas jeszcze zanim się nimi zajmiemy na poważnie. Zbyt szybkie rzucanie się na głęboką wodę sprawi, że swój rozwój zaczniesz odkładać do przysłowiowego „jutra”. Ty natomiast zacznij działać już dziś i jeżeli jest to Twoje pierwsze zetknięcie z wyznaczaniem celów, zacznij od poziomu podstawowego. To wystarczy, a jak zobaczysz, że takie proste działania przynoszą spore rezultaty, chętniej spróbujesz kolejnych metod – bardziej zaawansowanych. Tak samo, jeżeli spotkałeś się już z różnymi sposobami wyznaczania celów, ale znasz te wszystkie sposoby tylko z teorii, zacznij od podstaw. Dobry plan na dziś, jest dużo lepszy niż doskonały plan na jutro, które nigdy nie nadchodzi. Pamiętaj, że nie ma idealnych planów, ani idealnie wyznaczonych celów. Jest to proces, w którym zarówno zmienia się Twoje otoczenie, jak i zmieniasz się Ty sam. Zacznij od najmniejszych kroków, tych nie doskonałych, a efekty przyjdą szybciej niż się spodziewasz.

Podstawy skutecznego wyznaczania celów.

mostJest jednak główna i fundamentalna zasada, którą powinniście kierować się na początku, kiedy to dopiero zaczynacie naukę wyznaczania celów. Zasada ta głosi, że nigdy, ale to nigdy nie możecie słuchać innych ludzi, którzy starają się Wam wmówić, że Wasz cel jest źle wyznaczony. Nigdy! To jest Twój cel, Twój pomysł na życie i Twoje marzenie. Nikt nie zna Twojej sytuacji lepiej od Ciebie, nie chodził w Twoich butach i nie przeżył tego co Ty. Kiedy poczujesz, że jesteś całkowicie odpowiedzialny za swoje życie, kiedy przestaniesz przejmować się opinią innych, zaczniesz wyznaczać kierunek własnych działań. To właśnie o to w tym wszystkim chodzi. Podstawy wyznaczania celów, to po prostu wyznaczanie kierunku, w którym w danym momencie życia chcesz się udać. Zajmując się rozwojem osobistym, nagminnie jestem świadkiem, że właśnie w takim momencie, czyli na początku swojej drogi rozwoju, najłatwiej jest nam ulec presji zewnętrznej. W takiej sytuacji szybko się zniechęcamy i zaczynamy poszukiwać świętego Grala, czyli idealnych sposobów na idealne życie, którego nikt nie zakwestionuje. Pamiętaj, że to Twoje życie i to Ty postanowiłeś coś w nim zmienić. Nie neguję tutaj oczywiście pomocy innych osób, mentorów, którzy mogą pomóc nam w rozwoju. Tu chodzi raczej o osoby, które nie są do końca wspierające. Z rozwojem osobistym jest ostatnio tak, że słyszeli o nim wszyscy i prawie wszyscy się na nim znają. Mówię więc tu o osobach, które powiedzą Ci, że wedle teorii, które ostatnio poznali, Twoje cele są beznadziejne i źle je określiłeś. Podpowiedzą Ci, że musisz przeczytać jeszcze kilka książek i iść na kilka szkoleń, a wtedy będziesz mógł wyznaczyć te cele poprawnie. To właśnie takich osób nie słuchaj! Zastanów się, czy osoba, która w taki sposób, do Ciebie mówi, sama żyje wedle tych zasad. Często może się okazać, że jeżeli zapytasz się takiej osoby, jak sama wyznacza cele, to powie Ci, że już prawie jest do tego gotowa, że jeszcze tylko kilka książek…

pelikanSam widzisz, teoria nie przekłada się tu na konkretne działania. Pamiętaj, że nie chcesz być właśnie taki i działać w ten sposób. Dlatego prosiłem Cię, abyś zaczął właśnie od tych podstaw. Na książki, szkolenia, systemy wyznaczania celów, przyjdzie jeszcze czas. Będziesz się tego uczył w trakcie. Co więcej, sam będziesz chciał się tego uczyć, jak poczujesz, że to działa. Jednak aby poczuć, że to działa, trzeba spróbować. Aby spróbować, trzeba skorzystać z najprostszej metody, właśnie po to, aby nie zniechęcić się już na starcie. Podpowiem Ci jeszcze jedną rzecz. Istnieje taki termin jak minimalnie skuteczna dawka. Oznacza on, że coś trzeba robić na pewnym poziomie, ale nie więcej i nie bardziej, aby osiągnąć konkretny efekt. To jak z wodą w normalnych warunkach, którą zagotujesz w 100 stopniach i już. Nie ma sensu podgrzewać wody mocniej, ona jest już zagotowana. Po co więc tracić energię. Minimalna skuteczna dawka idealnie obrazuje treningi sportowe, w których to osoby, z dobrze przygotowanym planem treningowym, trenując mniej, osiągają większe efekty, niż osoby bez takiego planu, które trenują bardzo dużo i ciężko. Po prostu na pewnym poziomie, wysiłek się nie opłaca, a cała para idzie w gwizdek. Jeżeli sam będziesz próbował narzucić sobie zbyt wielkie oczekiwania w stosunku do wyznaczania sobie celów, pomyśl o gotującej się wodzie, tylko 100 stopni, nie więcej. Przecież jeżeli w sklepie, mógłbyś kupić dany produkt za 100 zł. to logiczne jest, że nie chciałbyś przepłacić i dać za niego 200 zł. Jeżeli chodzi o zakupy, wydaje się to banalne, jednak jeżeli chodzi o rozwój osobisty, często zachowujemy się jak tacy przepłacający na wszystkim klienci. Pamiętaj, na początku wyznacz tylko kierunek swojego działania.

Możesz zrobić tak, że w pierwszej chwili wyznaczysz sobie dwa cele, pamiętaj tylko dwa. Jeden cel niech będzie związany z dłuższą perspektywą czasową, może to być pół roku lub rok. Drugi cel, będzie mniejszy i będzie związany z krótszą perspektywą. Niech to będzie miesiąc, albo jeżeli znasz siebie i wiesz, że jesteś bardzo niecierpliwą osobą, zacznij od tygodnia. Cel w krótszym terminie, będzie Twoją motywacją. Musisz się zastanowić jakie to będą cele w Twoim przypadku. Może być tak, że cel długoterminowy będzie mocno związany z celem krótkoterminowym. Przykładowo, Twój cel na najbliższy rok to: zadbać o swoją sylwetkę i zrzucić trochę zbędnych kilogramów. Jeżeli ktoś powie Ci, że ten cel nie jest konkretny, nie słuchaj go – Ty na tym etapie dobrze wiesz, że Twój cel to po prostu określony kierunek działania. Sam będziesz wiedział, czy działania, które podejmujesz są zgodne z tym celem. Nie musi być on na tym etapie tak szalenie precyzyjny, daj sobie czas na przyzwyczajenie do takiego sposobu działania. Jeżeli wyznaczysz sobie taki kierunek i będziesz miał jeden duży cel w dłuższej perspektywie, wszystkie swoje działania będziesz oceniał przez jego pryzmat.

Największą zaletą takiego sposobu myślenia o celach, jest to, że takiego celu nie da się zapomnieć. Jeżeli na tym etapie rozpisałbyś swój cel na całą stronę, dodał do niego wskaźniki, które miałyby pokazywać Twój postęp, to nie dał byś rady tego tak po prostu zapamiętać. To spowodowało by, że podczas działań, zastanawiałbyś się, czy przypadkiem o czymś nie zapomniałeś. Uwierz mi, że szybko byś się zniechęcił. Jeżeli cel jest jeden i zakładam, że jest on dla Ciebie ważny, w końcu to Twój kierunek działania na dłuższy czas, będziesz o nim pamiętał nawet jak ktoś zbudzi Cię o 12 w nocy. W naszym przypadku celem długoterminowym było zrzucenie zbędnych kilogramów. Pamiętasz o tym, więc jeżeli pojawia się w Twoim życiu okazja na zakup karnetu na siłownie w atrakcyjnej cenie, długo się nie zastanawiasz i kupujesz. Jest to zgodne z Twoim celem. Jeżeli znajomi proponują Ci wyjazd na wycieczkę w góry, chętnie się zgadzasz, bo wiesz, że to też pozwoli Ci zbliżyć się do osiągnięcia Twojego celu. Natomiast, jeżeli pojawi się możliwość wyjazdu na kilkudniowy biwak, na którym jesteś pewny, że głównym posiłkiem będzie stale powtarzający się grill, mocno okraszony mieszanką napojów wyskokowych, zastanowisz się dobrze, czy aby na pewno chcesz w tym wyjeździe uczestniczyć. Ten wyjazd ani trochę nie przybliży Cię do realizacji Twojego celu. Proste prawda? Idziemy więc dalej. Twój cel krótkoterminowy może być związany z celem długoterminowym. Jest to dobry sposób, jeżeli uznasz, że naprawdę chcesz się tym zająć i będzie to dla Ciebie motywujące.

zboze_poleW naszym przykładzie ze zrzuceniem wagi, celem krótkoterminowym, który sobie ustalasz będzie ograniczenie jedzenia słodyczy. Znasz siebie dobrze i wiesz, że jesteś dość niecierpliwy. Postanawiasz więc, że cel ten wypróbujesz przez najbliższy tydzień. Jeżeli przez najbliższy tydzień uda Ci się wytrzymać bez słodyczy, będzie to dla Ciebie wzmocnienie. Na podstawie takiego pozytywnego wzmocnienia, możesz zdecydować, że po tym tygodniu bez słodyczy, postanawiasz wytrzymać miesiąc. Znów cel krótkoterminowy, który jest związany z osiągnięciem celu, który zaplanowałeś w dłuższej perspektywie. Po tym miesiącu bez słodyczy dostajesz kolejne wzmocnienie, osiągnąłeś to. Jednak na kolejny miesiąc wyznaczasz sobie inny cel krótkoterminowy, samo ograniczanie słodycz już nie jest dla Ciebie atrakcyjne. Postanawiasz w tym miesiącu rozpocząć trening na siłowni. Oczywiście znów możesz zacząć od tygodniowej próby, ale Ty już znasz siebie lepiej i wiesz, że jak coś postanowisz to dasz radę. Twój kolejny cel krótkoterminowy jest ściśle związany z celem długoterminowym. Jednak nie musi tak być. Po takich dwóch miesiącach pracy nad jednym tematem, potrzebujesz chwili oddechu. Twój cel długoterminowy nie ulega zmianom, nadal patrzysz na swoje działania i decyzję przez jego pryzmat. W codziennym życiu może pojawić się co najmniej kilka sytuacji, w których będziesz musiał zdecydować, czy to działanie pozwoli Ci w przyszłości osiągnąć cel i zrzucić zbędne kilogramy, czy też nie. Po tych dwóch miesiącach może Ci to wręcz wejść w nawyk, co podniesie Twoją skuteczność. Chciałbyś jednak zająć się innym, pobocznym tematem. Wyznaczasz sobie więc nowy, krótkoterminowy cel na kolejny miesiąc. Zdecydowałeś, że w tym miesiącu będziesz chciał spróbować poszerzyć swoją wiedzę na temat relacji damsko-męskich. Zaciekawił Cię ten temat ostatnio i strasznie chciałbyś poznać go lepiej. Czy ten cel jest konkretny? Jak najbardziej nie, wyznaczyłeś sobie jednak pewien kierunek działania. Czy te cel związany jest ściśle z planem zrzucenia zbędnej wagi? Też nie. To Twój nowy cel krótkoterminowy, który ma Cię pasjonować w najbliższym czasie. Nie wiesz czy będzie to temat ciekawy dalej, jednak w tym miesiącu chcesz go zgłębić na tyle, na ile będziesz w stanie. Zauważ, że jeżeli ciągle starałbyś się wyznaczać sobie cele ściśle związane z planem długoterminowym, mógłbyś się zniechęcić. Czułbyś pewne ograniczenia, a nawet mógłbyś mieć poczucie, że wiele ciekawych tematów, którymi chciałbyś się zająć, przepływa Ci koło nosa. Pamiętaj, że wyznaczanie celów ma Ci pomóc je osiągać, a nie zniechęcać Cię do nich. Może po miesiącu wrócisz do bardziej ścisłego łączenia celów krótkoterminowych i długoterminowych. A może się tak nie stanie. Nie wiadomo, po prostu zaufaj swojej intuicji. Pamiętaj, że to Ty najlepiej wiesz co dzieje się w Twoim życiu. Nawet jeżeli jeszcze do końca nie jesteś czegoś świadomy, intuicja może podpowiadać Ci kierunek działania. Pamiętaj kierunek działania, a nie konkretne działania. Jeżeli się tym bawisz, to możesz być pewien, że nie stracisz motywacji. Możesz nawet zyskać motywację, ponieważ przez ten czas, masz szanse osiągnąć kilka konkretnych celów.

Tak moim zdaniem wyglądają podstawy wyznaczania sobie celów. Zacznij od określania kierunku, to zawsze jest właściwa droga. Zapomnij wszystko, co do tej pory wiesz na temat wyznaczana celów. Zapomnij o wszystkich skutecznych sposobach o których tyle czytałeś. Jeżeli jesteś na początku swojej drogi, to znaczy, że te magiczne i skuteczne sposoby na ten moment u Ciebie nie działają. Nie martw się, wrócimy do nich później, kiedy to zajmiemy się wyznaczaniem celów na poziomie zaawansowanym. Poziom podstawowy ma być dla Ciebie świetną zabawą, która ma pokazać Ci, że takie podejście do życia jest skuteczne. Zaufaj sobie i wsłuchaj się w siebie. Jeżeli znasz trochę bardziej moje porady, przechodząc do wyznaczania celów, powinieneś już całkiem dużo wiedzieć o sobie. Pamiętaj, że wyznaczanie celów, nie jest pierwszym krokiem w rozwoju. Pierwszym, co zawsze podkreślam, jest zadanie sobie pytania: kim jestem? Dopiero po zmaganiach z tym pytaniem, znasz swoje mocne i słabe strony. Jeżeli znasz siebie już choć troszkę, wiesz jakie kierunki będą dla Ciebie dobre, a jakich powinieneś unikać. Jeżeli miałbyś wybierać, czy lepiej słuchać kogoś kto zjadł wszystkie rozumy, wszystko wie i Cię krytykuje, czy samego siebie, który niewiele jeszcze wie na temat teorii rozwoju osobistego, ale zna swoją sytuację życiową najlepiej – zawsze wybieraj siebie. Podstawą rozwoju osobistego, jest odnalezienie i wzmocnienie zaufania do samego siebie. Dzięki temu uwierzysz w kierunki, które sam dla siebie wybierasz. Na początku nauki skutecznego wyznaczania celów, powinieneś być raczej jak dziecko, które radośnie odkrywa nowy świat, stale mu się przyglądając i dziwiąc się temu, on jak funkcjonuje. Nie musisz się stać od razu najlepszym na świecie strategiem, który przewidzi każdy następny ruch. Sam musisz przyznać, że ten drugi obraz kojarzy się raczej z ciężką pracą i ogromnym wysiłkiem. Na to przyjdzie jeszcze czas. Musisz jednak poszukać motywacji, a najłatwiej ją znaleźć, kiedy to na własnej skórze odczujesz pozytywne działanie związane z wyznaczaniem celów.

Mam nadzieję, że podstawy wyznaczania celów są dla Ciebie jasne. Mogą Ci się wydawać nawet banalnie proste, tak ma być. Zachęcam Cię więc do tego, byś zaczął właśnie od teraz. Nie szukaj wymówek, nie potrzebujesz już wiedzieć więcej. Na ten moment jedyne czego potrzebujesz, to po prostu zacząć to robić. Zacznij wyznaczać cele zgodnie z zasadami podstawowymi. Może to trwać nawet kilka miesięcy. Nie musisz rzucać się od razu na głęboką wodę. Jak już się z tym oswoisz, to zdejmiemy te dodatkowe kółka i będziesz mógł ruszyć dalej. Niedługo pojawi się artykuł o zaawansowanych metodach wyznaczana celów. Nie musisz się nim przejmować, jeżeli jesteś na początku swojej drogi. Nie musisz nawet go czytać. Pamiętaj jednak, że on się pojawi. W momencie, kiedy już poczujesz, czym jest prawdziwe wyznaczanie celów zgodnych z Twoją osobą, będziesz wiedział, gdzie czeka na Ciebie kolejna porcja informacji. Na ten moment podstawy Ci wystarczą. To do dzieła!

Pozdrawiam,
Patryk Wójcik.