Jak to jest, że niektórzy ludzie są całkowicie wypoczęci po kilku godzinach snu, a innym nawet przespanie 8 godzin nie wystarcza? Niektórzy budzą się przed świtem, aby zająć się najważniejszymi sprawami, a inni wszystkie najtrudniejsze wyzwania realizują późnym wieczorem. Kiedyś się mówiło, że można być sową lub skowronkiem. Teraz powstał nowy podział, który może pomóc Ci w codziennym funkcjonowaniu.

Nastaw swój wewnętrzny zegar biologiczny

Chronotyp, czyli Twój wewnętrzny zegar biologiczny, odpowiada za regulowanie Twojego czasu na aktywność i sen. Ludzie różnią się między sobą w tym zakresie. Najczęściej się mówi, że można być rannym ptaszkiem (skowronkiem), albo nocnym marekiem (sową).

Skowronki funkcjonują najlepiej wczesnym rankiem. Wstają wcześnie i od razu są gotowe do działania. Budzą się szybko i nie mają potrzeby zalegać w łóżku. Za to sowy mogłyby spać prawie do południa. Świetnie funkcjonują w godzinach wieczornych i nocnych. Są wtedy skupione i mogą rozpracowywać nawet najtrudniejsze zadania. Ale poranna pobudka może być dla nich koszmarem.

Jednak sowa i skowronek, to nie jedyny podział chronotypu. Nowy podział został wymyślony przez Michaela Breusa, psychologa specjalizującego się w badaniach snu. Uważa on, że mamy cztery główne chronotypy. Możemy być lwami, delfinami, niedźwiedziami, albo wilkami. Sprawdź, który z tych nowych chronotypów, pasuje do Ciebie najlepiej.

Lew – budzi się wcześnie i wcześnie chodzi spać

Chronotypem, który wstaje najwcześniej jest lew. Budzi się nawet przed świtem i czuje się wyspany. Ma średnie zapotrzebowanie na sen. Kiedy tylko otworzy oczy, jest w pełni przytomny i może zabierać się do pracy. Nie ma potrzeby zalegać w łóżku, nastawiając kolejne budziki, które mają pomóc mu się obudzić.

Wyskakuje z łóżka niczym sprężynka i od razu może zabierać się za poważne zadania. Jeżeli jesteś lwem, to powinnaś załatwić wszystkie ważne sprawy do 17. Później Twoja aktywność gwałtownie spada i trudno będzie Ci się na dłużej skupić. Cały dzień aktywności zmęczył Cię na tyle, że nie masz już ochoty na wieczorną pracę.

Lwy nie robią sobie drzemek, bo wolą w tym czasie zająć się czymś produktywnym. Chodzą spać dość wcześnie, bo po 22 są już praktycznie nieprzytomne. Jednak budzą się kolejnego ranka wyspane i mają znów dużo energii na cały dzień. Lwy są aktywne przez wiele godzin, dlatego do tego chronotypu łatwo zaplanować swój dzień.

Delfin – śpi płytko i niespokojnie

Delfiny wstają trochę później od lwów, ale nadal jest to wczesny ranek. Śpią bardzo płytko i potrafi je zbudzić nawet najdrobniejszy szelest. Czasami się wydaje, że delfiny są na ciągłym czuwaniu i trudno jest im zapaść w głęboki sen.

Mają małe zapotrzebowanie na sen i często budzą się w nocy. Delfiny mają skłonność do rozpamiętywania swoich potknięć, kiedy tylko próbują zasnąć. Mają skłonność do perfekcjonizmu, dlatego potrafią w nieskończoność wracać do swoich porażek. To wszystko sprawia, że często mają problemy ze snem i mogą cierpieć na bezsenność.

Delfiny są najbardziej kreatywne rano. Później ich energia spada i w ciągu dnia mogą odczuwać zmęczenie. Warto wtedy iść na spacer, albo spróbować jakiejś innej aktywności fizycznej, która pomoże Ci się ponownie rozbudzić.

Delfiny po popołudniowym spadku energii, odzyskują wigor i mogą jeszcze przez kilka godzin pracować nawet nad trudnymi zadaniami. Są aktywne dłużej niż lwy i trochę później chodzą spać. Muszą jednak bardzo mocno dbać o higienę snu, ponieważ złe rozplanowanie dnia sprawi, że nie będą mogły zasnąć w nocy.

Dla delfinów ważne jest również miejsce, w którym śpią. Są wrażliwe na wszelkie bodźce z otoczenia, które mogą je obudzić. Muszą zorganizować swoją sypialnię tak, aby było w niej jak najmniej rozpraszaczy. Potrzebują bezpiecznej i komfortowej przestrzeni do wypoczynku. W ten sposób mogą poprawić jakość swojego snu.

Niedźwiedź – dostosowują się do światła słonecznego

Zegar biologiczny niedźwiedzi, dostosowuje się do światła słonecznego. Wstają później niż lwy i delfiny, kiedy na dworze zaczyna się już mocniej rozjaśniać. Czasami potrzebują kilku sygnałów budzika, aby się w pełni obudzić. Dobrze im się pracuje nad trudnymi zadaniami rano, ale dopiero kiedy naprawdę się rozbudzą.

Niedźwiedzie w ciągu dnia potrzebują drzemki, aby się zregenerować. Jednak nawet po krótkiej popołudniowej drzemce, odzyskują siłę i wigor. Mogą ponownie zabierać się za trudne zadania. Nie mogą jednak przesadzać z aktywnością do późnych godzin, bo mają duże zapotrzebowanie na sen.

Jeżeli niedźwiedź nie prześpi 8 godzin, będzie miał trudności z koncentracją w ciągu dnia. Musi zadbać o właściwy rytm pracy. Popołudniowa drzemka, to dla większości niedźwiedzi niezbędny sposób na regenerację. Tylko w ten sposób, są w stanie pracować w późniejszych godzinach popołudniowych i wieczornych.

Wilki – nie lubią wstawać rano, to zwierzęta nocne

Wilki mają największe problemy ze wstaniem rano. Potrzebują kilku budzików, aby w końcu się zmobilizować do wstania. Najchętniej przespaliby cały ranek i wstali w okolicach południa. Są mało efektywne rano, a ich koncentracja wzrasta koło 11. Mogą wtedy pracować nieprzerwanie aż do wieczora.

Wilki raczej nie potrzebują drzemek. Wiedzą, że sen w ciągu dnia może dla nich oznaczać bezsenną noc. Nawet bez popołudniowej drzemki, wilki chodzą najpóźniej spać ze wszystkich chronotypów. Doskonale funkcjonują w późnych godzinach nocnych.

Jeżeli jesteś wilkiem, musisz zatroszczyć się o to, aby najważniejsze sprawy załatwiać popołudniu. Umawianie spotkań z samego rana, to działanie na własną niekorzyść. Wilk musi się obudzić i nabrać rozpędu, wtedy może funkcjonować w dużym skupieniu przez wiele godzin.

Wilki mają czasami trudności ze zrozumieniem, dlaczego inni chcą iść spać w momencie, kiedy oni bawią się w najlepsze. Trudno jest przebić wilka w aktywności nocnej. Kiedy lwy, delfiny i niedźwiedzie smacznie już śpią, wilki szukają sposobów, aby rozładować swoje pokłady energii.

Dlaczego warto znać swój chronotyp?

Każdy z nas jest inny. Obecnie mamy coraz większą elastyczność w układaniu swojego planu pracy. Jeżeli dostosujesz swoją pracę do własnego zegara biologicznego, będzie Ci dużo łatwiej. Osoby, które walczą ze swoimi naturalnymi skłonnościami, zawsze mają większe trudności.

Znając swój chronotyp, możesz dostosować swoje otoczenie do własnych potrzeb. Będąc delfinem, musisz zatroszczyć się o spokój i ciszę, aby w ogóle zasnąć. Jako wilk musisz pamiętać, że bardzo złym pomysłem są dla Ciebie poranne spotkania, bo nie jesteś wtedy w pełni swoich sił.

Niedźwiedzie powinny planować swoją pracę tak, aby znaleźć kilka minut na popołudniową drzemkę. Wtedy odzyskują wigor i mogą znów efektywnie pracować. Lwy powinny pamiętać, że mogą działać przez wiele godzin w ciągu dnia, ale nie powinny zostawiać ważnych spraw na wieczór, bo wtedy mają problemy z koncentracją.

Dostosowując swoje życie do zegara biologicznego, możesz zacząć lepiej funkcjonować. Zastanów się dobrze, który z tych chronotypów jest Ci bliski. Kiedy już go poznasz, poszukaj informacji, które pomogą Ci lepiej zaplanować dzień. Każdy z nas jest inny i warto tym pamiętać.

Pozdrawiam,

Patryk Wójcik – psycholog.


Szukasz inspiracji ze świata psychologii i rozwoju osobistego? Wejdź koniecznie na mojego Facebooka: Psychologia, związki i rozwój osobisty.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here