Przekonania kształtują Twoje życie. Wpływają na Twoje wybory. O wielu z nich nawet nie masz pojęcia. Siedzą głęboko ukryte w Twojej nieświadomości. Jednak czy z własnymi przekonaniami warto walczyć? Czy przekonania można zmienić?

To opinia, czy już przekonanie?

Jeszcze zanim wyrobisz w sobie jakieś przekonanie, masz na ten temat pewną opinię. Praktycznie na każdą sytuację, której doświadczasz masz jakąś opinie. Nasze opinie powstają stale i często je zmieniamy. Kiedy z kimś rozmawiasz, ciągle wymieniasz się z nim swoimi opiniami.

Jaka jest więc różnica między przekonaniami, a opiniami? Mówiąc najprościej, przekonania są bardziej ugruntowanymi i stałymi opiniami. Jednak co to tak naprawdę oznacza? Najłatwiej to wytłumaczyć na przykładzie.

Jednym z moich przekonań jest to, że kompletnie nie potrafię rysować. To przekonanie powstało już wiele lat temu. Kiedy próbowałem cokolwiek narysować, nie bardzo mi to wychodziło. Częste ponoszenie porażki w tym działaniu sprawiło, że w moim przekonaniu, nie umiem rysować i raczej się tego nie nauczę.

A więc moje przekonanie powstało na bazie pewnych doświadczeń. Jednak kryje się za tym ogromne niebezpieczeństwo. Koszmarem przekonań są uogólnienia, które z nich płyną. Jeżeli uważam, że nie potrafię rysować, mogę to przenosić na inne działania, z którymi nigdy tak naprawdę nie miałem do czynienia.

Jeżeli ktoś by mnie zapytał, czy potrafię malować na szkle, albo czy potrafię coś naszkicować węglem, to pewnie powiedziałbym, że nie potrafię. Mimo tego, że nigdy nie malowałem na szkle, ani nie szkicowałem węglem, połączyłbym to z moim brakiem umiejętności rysowania. Tak właśnie powstają niebezpieczne uogólnienia.

Oczywiście jest to tylko prosty przykład. Wystarczy przenieść to na poważniejsze sfery naszego życia. Co jeśli ukształtujesz w sobie przekonanie, że nie potrafisz budować relacji z innymi? Możliwe, że Twoje przekonanie powstało na bazie jednego doświadczenia, które zdarzyło się dobre kilka lat temu.

Co jeśli przenosisz swoje przekonania z czasów nastoletnich do swojego dorosłego życia? Jeżeli naprawdę silnie wierzysz w to, że nie potrafisz budować relacji z innymi, nie będziesz nawet próbować. Jednak zanim będziesz chciała zmienić swoje przekonanie, powinnaś spróbować je zrozumieć.

Skąd biorą się przekonania?

Praca nad własnym rozwojem, to często przyglądanie się swojej przeszłości. Możliwe, że kojarzysz takie sceny z filmów o psychologach lub terapeutach. Starają się oni poznać przeszłość swojego klienta, aby zrozumieć jego problem. Oczywiście takie sceny w świecie filmowym, są mocno przesadzone. Jednak kryje się w nich pewne ziarenko prawdy.

Chodzi o to, że nasza przeszłość naprawdę w silny sposób oddziałuje na nasze obecne i przyszłe życie. Przekonania nie biorą się z powietrza. Na początku mamy opinię na dany temat. Później przychodzi doświadczenie. Jeżeli to doświadczenie będzie się powtarzać, możemy wyrobić w sobie przekonanie. I tu pojawia się kolejna pułapka, bo nie tylko my mamy wpływ na swoje przekonania.

Często to właśnie nasze otoczenie wpływa na ukształtowanie naszych przekonań. Jeżeli rodzice ciągle Ci powtarzali, że jesteś niezdarny to może w końcu w to uwierzyłaś? Jeżeli Twój partner ciągle Ci powtarza, że Twoje pomysły są beznadziejne, to może nie będziesz miała odwagi, aby realizować swoje marzenia?

Nasi bliscy mają na nas ogromny wpływ. Często nie zadajemy sobie sprawy, jak pewne przekonania, utrzymują się przez pokolenia w danej rodzinie. Wolisz pracować na etacie, czy chcesz założyć własną firmę? Uważasz, że ludzie bogaci to oszuści? A może Twoje poglądy polityczne, są podobne do poglądów Twojego ojca?

Kiedy zaczniesz się temu przyglądać, może się okazać, że masz dużo wspólnego z osobami z Twojego najbliższego otoczenia. Co jednak, jeżeli ich przekonania zupełnie nie pasują do Twojego sposobu na życie? Czy chcesz powielać ich błędy, czy znaleźć własną drogę?

Czy przekonania można zmienić?

Przekonania można zmienić, ale nie jest to łatwe. Rzucanie opinii na różne tematy przychodzi nam z łatwością. Potrafimy wyrażać opinię na tematy, o których praktycznie nie mamy pojęcia. Jednak przekonania są zdecydowanie mocniej zakorzenione w naszej psychice.

Pierwszym krokiem na drodze do zmiany przekonań, jest uświadomienie ich sobie. Przekonania działają najsilniej, gdy są dla nas automatyczne i nieświadome. Działają jak nawyki, którymi bardzo łatwo potrafimy się posługiwać. Jeżeli zaczniemy się przyglądać swoim decyzjom, możemy odnaleźć przekonania, które się z nimi wiążą.

Jak uświadomisz sobie, że masz jakieś niekorzystne przekonanie, powinnaś się zastanowić w jaki sposób mogło ono powstać. Raczej na pewno nie odnajdziesz jednego momentu, w którym to przekonanie powstało. Chodzi tu raczej o skupienie się nad tym i pogłębioną autorefleksję.

Dzięki temu możesz odkryć przynajmniej kilka sytuacji, w których pojawiło się to przekonanie. Możesz sobie nawet uświadomić, kto z Twoich bliskich miał wpływ na rozwój tego przekonania. Dopiero po takiej pogłębionej analizie, możesz się skupić na zmianie tego przekonania.

Możliwe, że Twoje przekonanie było dla Ciebie kiedyś korzystne. Jednak Twoje życie od tamtego czasu się zmieniło, ale nadal postępujesz w ten sam sposób. Wpadłaś w sidła własnych nawyków, które musisz zastąpić czym innym. Zastanów się jakie przekonanie byłoby w tym przypadku dla Ciebie bardziej korzystne.

Przykładowo, Twoje stare przekonanie mówi o tym, że nie należy ufać ludziom. Jednak teraz, zaczynasz budować związek z wyjątkową osobą i chciałabyś jej zaufać. W trudnych chwilach wracasz jednak do swojego dawnego przekonania i szukasz powodów, dlaczego nie powinnaś ufać tej osobie. W takim przypadku najlepszym rozwiązaniem, będzie podzielenie się z tą osobą własnymi obawami.

Powiedź szczerze o swoim problemie. Opowiedz swoją historię, nawet jeżeli robiłaś to już wcześniej. Przedstaw kontekst swojego przekonania. Możliwe, że nieufność do ludzi jest związana z jakimś trudnym dla Ciebie wydarzeniem. Możliwe, że ktoś z Twojej rodziny wytworzył w Tobie takie przekonanie. Podziel się swoją trudnością i obawami, a masz szansę zmienić swój sposób działania.

W takim przypadku już samo dzielenie się historią swoich przekonań, jest aktem dużego zaufania. Dzięki temu, osoba z którą próbujesz budować relację, będzie lepiej rozumiała Twoje wątpliwości. Nawet jeżeli będziesz się zachowywała w dziwny sposób, będzie to lepiej rozumiała.

W innym przypadku, może to wpłynąć negatywnie na Twoją relację. Jeżeli nie podzielisz się swoimi obawami, Twoje zachowanie może być zrozumiane w zupełnie inny sposób. Lepiej nie zostawiać tu miejsca na domysły. Z takim przekonaniem najlepiej walczyć w nowym kontekście. Kiedyś nie ufałaś innym, ale teraz, kiedy poznałaś tego kogoś, zmieniłaś swoje postępowanie. Możesz zastępować swoje przekonania innymi, jeżeli będziesz ich świadoma. W innym przypadku, będziesz działać automatycznie i wrócisz do swoich dawnych przekonań.

Wnioski?

Walka z własnymi przekonaniami nie jest prosta. Wszystko zaczyna się jednak w momencie, uświadomienia sobie własnych przekonań. Dopiero wtedy możesz zacząć nad nimi pracować. Najlepiej zastępować stare przekonania nowymi, które lepiej sprawdzają się w Twoim obecnym życiu.

Nad przekonaniami najlepiej pracować w kontekście, jakiego one dotyczą. Jeżeli masz problem z zaufaniem innym, postaraj się nad tym popracować wspólnie z kimś dla Ciebie ważnym. Zastanów się również nad rolą swojego otoczenia w kształtowaniu się Twoich przekonań.

Bardzo dużą rolę odgrywa tu samoświadomość. Jeżeli chcesz trochę nad tym popracować, zapraszam Cię na mój darmowy kurs online. Znajdziesz w nim kilka ćwiczeń, które pomogą Ci lepiej zrozumieć samą siebie.

 

Pozdrawiam,

Patryk Wójcik – psycholog pracujący w biznesie.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here